Wymieniając idee turystyki alternatywnej, wskazuje się też na postulat zaspokajania potrzeb różnych grup ludności i troskę o interesy mieszkańców terenów odwiedzanych przez turystów, a także na ochronę wartości rodzimej kultury odwiedzanych zbiorowości.
W turystyce alternatywnej, w przeciwieństwie do wysokiego stopnia organizacji współczesnej turystyki masowej, preferuje się samo-organizację i programowanie celów turystycznych przy niskim udziale niedużych biur turystycznych. Można sądzić, że turystyka zaprogramowana i zorganizowana w takim trybie okaże się społecznie efektywna i gospodarczo aktywizująca lokalną infrastrukturę hotelarską.
Inną charakterystyczną cechą turystyki alternatywnej jest stosunkowo wysoki stopień trudności jej uprawiania. Jeżeli się przyjmie, że turystyka masowa, zaspokajająca głównie potrzeby relaksu i wypoczynku przy wykorzystaniu wysokostandardowego hotelarstwa i urządzeń towarzyszących, nie wymaga trudu i wysiłku, to w przypadku turystyki alternatywnej jest inaczej. Od jej zwolenników oczekuje się wysiłku fizycznego i umysłowego, co upodabnia ją do turystyki kwalifikowanej. Można więc powiedzieć, że uczestnik alternatywnego ruchu turystycznego powinien mieć odpowiednie przygotowanie i uczyć się podróżowania.